

GVB 27 op huurbasis bij HTM, Lijn 16, 25 maart 1972
Foto: A.E.E. van Donselaar
Gemeentevervoerbedrijf Amsterdam - Serie 21-45
Serie: 21-45
Type: Standaardbus CSA-1
Aantal: 25 Stuks
Fabrikant: DAF - Hainje,Heerenveen
Chassistype: SB 200-DKDL 554
Motortype: 6-cilinder dieselmotor
Lengte: 11552 mm
Breedte: 2500 mm
Hoogte: 3165 mm
Instaphoogte: 1.320 mm + 2 instaptreden
Breedte deurbladen: 2x 1200 mm(voor- en middendeur)
Breedte deurbladen: 1x 850 mm(achterdeur)
Wielbasis: 5.540 mm
Vooroverhang: 2.670 mm
Achteroverhang: 3.310 mm
Motorvermogen: 118 kW (165 pk)
Ledig gewicht: 8860 - 8980 kg
Maximale gewicht: 16000 kg
Versnellingsbak: ZF-2HP45 : automatische 2-versnellingsbak
Passagiersindeling: 33-60/61(zie tabel)
De serie was uitgevoerd in de tweede verschijningsvorm met een DKDL-motor, grotere motorluiken, een dikkere rand om de grille en grotere letters DAF op het front als DAF-embleem, maar nog steeds in wijnrode/grijze kleur met donkergrijs interieur met donkerrode stoelen (Postma stadsmeubel interieur). Ze hadden wel een ietwat schuin geplaatst stuurwiel én ronde koplampen en achterlichten. Verder was de serie geheel voorzien van witte C4-standaardcijfers. De interieurverlichtingskappen waren rechthoekig; bovendien hadden alle bussen het nieuwere type dakluik.
Opvallend waren de extra ronde binnenspiegels die door sommige chauffeurs niet op prijs werden gesteld en vaak werden gedraaid zodat ze er niet in konden kijken.
De serie werd geleverd met polyester binnenbeplating.
De serie was bij aflevering voorzien van een dakluikje bij de bestuurder, zonwering, reflectoren aan beide zijkanten en witte standaardcijfers type C4. Verder was de kentekenplaat aan de achterzijde ingebouwd in een soort kastje en achter glas zichtbaar. Verder waren aan de achterzijde twee grote motordeuren geplaatst over de gehele breedte van de achterzijde. Ook was de bus voorbereid voor inbouw van een stempelautomaat bij deur 1, waartoe het voorste stoeltje 90 graden gedraaid was. Tevens was hij bij aflevering voorzien van dakclignoteurs op de achterzijde. Bij indienststelling was de stempelautomaat alsnog geplaatst, zodat de wagens als zelfbedieningsbussen in dienst kwamen. Bij de indienststelling waren de bussen ook inmiddels voorzien van een mobilofooninstallatie.
Op 15-11-1971 ging de fonkelnieuwe 22 ongebruikt naar de NV. Vervoersmaatschappij HTM in Den Haag. Door een nijpend tekort aan trambestuurders was de HTM verplicht om tramlijn 16(Moerwijk - Turfmarkt/Centrum) tijdelijk te verbussen. Aangezien de HTM hier niet genoeg bussen voor bezat, was zij genoodzaakt elders bussen te huren. De keus viel op het GVB en de 22 ging als eerste naar Den Haag om hem aan te passen aan de Haagse eisen. Dit betrof het plaatsen van een Haagse mobilofoon, stempelautomaat en lijnnummer- en richtingfilms, waarna men de bus ging gebruiken als lesbus. Op 14-12-1971 vertrokken de 27-32 naar de Hofstad, terwijl de 23-26 en de 33 op 17-12-1971 volgden. Ook zij werden aan de Haagse eisen aangepast. Per 19-12-1971 werd HTM-tramlijn 16 verbust en op deze dag kwamen de 24, 25, 28, 30 en 31 in dienst op lijn 16. De volgende dag kwamen de andere exemplaren in dienst. Deze lijn bereed de hoofdbaan van de Erasmusweg, waartoe langs het trottoir haltes waren gecreëerd. Verder volgde buslijn 16 zoveel mogelijk de route van tramlijn 16. In het begin reden uitsluitend de Amsterdammers op HTM-lijn 16, maar in januari 1972 begonnen daar ook HTM-bussen tussendoor te lopen en de 22-33 verschenen langzamerhand ook op andere Haagse buslijnen. Dit alles, echter maar mondjesmaat geschiedend, duurde tot eind maart 1971. Toen begonnen de Amsterdammers, wegens de terugkeer van lijn 16 als tram per 02-04-1972, lijn 16 langzamerhand prijs te geven. Op bus 23 en 28 na werden alle GVB-ers op 30-03-1972 buiten dienst gesteld.
De 23 en 28 volgden op 31-03-1972, waarna alle 12 de bussen op 31-03-1972 teruggingen naar de hoofdstad. De Amsterdammers werden in Haagse periode naast lijn 16 ook gesignaleerd op de buslijnen 5, 5S, 18 en 30 en verder als pendelbus op tramlijn 1 en 10 bij een tramstoring. In Amsterdam werden ze weer van een mobilofoon, stempelautomaat en GVB-films voorzien en kwamen weer in dienst.
In de zomermaanden van 1972 reden de 22-26 als huurbussen afwisselend op de Luchthaven Schiphol. In de periode mei t/m september 1973 waren de 21, 23, 25, 27, 29, 31, 32 en 35 op Schiphol te vinden. De 21 ging in juli, de 23, 25, 27 en 29 in mei, de 31 en 35 in juni en de 32 was tijdelijk een vervanger. Begin september kwamen de 7 bussen(m.u.v. de 32) gezamenlijk terug. Ook in 1974 hebben de 21, 23, 25, 27, 29, 31, 32 en 35 langere tijd in de zomer dienst gedaan op de Luchthaven Schiphol.
In 1979-1980 werd de serie voorzien van een windvanger bij het chauffeursraam. Verder werd in de eerste helft van 1981 de serie voorzien van VeTag-apparatuur en het nieuwe mobilofoonsysteem met code-control-box, alleen de 21 werd al eind december 1980 hiervan voorzien.
Bij een planbeurt in december 1981 werd de achterkant van de 41 aangepast, waarbij hij de ingebouwde kentekenplaat verruilde voor een opgebouwde variant, zonder glazen kastje. In 1982 werd dit ook bij de 21 en de 43 aangepast.
In december 1982 kreeg de 27 achterop een gele kentekenplaat i.p.v. een blauwe. Begin april 1983 werd ook de kentekenplaat aan de voorzijde vervangen door een geel exemplaar.
In augustus 1983 werd de 42 bij schadeherstel achterop eveneens voorzien van een opgebouwde kentekenplaat.
Op 02-12-1983 werd op de kruising Werengouw/Volendammerweg door lijn 32 voorrang verleend aan de 44/38(ri. Molenwijk). Op de kruising werd de 44 rechtsvoor gegrepen door een PTT-bestelauto. Door de dreun viel de busbestuurder van zijn stoel en bleef met zijn voet aan het gaspedaal hangend op de grond liggen, waardoor de 44 stuurloos bleef doorrijden. De 44 ramde, na de botsing, een vluchtheuvel, een geparkeerde auto, een boom, reed het trottoir op, botste tegen een toevallig voorbijgaande voetganger op en kwam tegen een flatgebouw tot stilstand. De bus liep hierbij zeer zware schade op, daar de bus met zijn kop in een balkon terechtkwam. Van de bus werd alles vanaf de raamstijlen aan de kop tot achter het bestuurdersraam weggeslagen, waarbij de voorlijnfilmkastjes compleet werden weggeslagen. Na inspectie werd besloten de wagen niet meer te herstellen en als eerste af te voeren voor sloop.
In november 1984 werd de 36 voorzien van gele kentekenplaten, waarbij deze achterop gelijk omgebouwd werd tot een opgebouwd exemplaar.
In 1984-1985 werden de stempelautomaten verwijderd, vanwege de herinvoering van het gesloten instapregime.
Op -11-1985 werd de 37 verkocht aan de GG & GD te Amsterdam, welke de bus naar Hainje stuurde voor ombouw tot methadonbus. De bus verkeerde echter in zo'n slechte staat, dat de GG & GD de bus ruilde voor een wagen uit de reeks 46-110 en de 37 terugstuurde naar het GVB. Het GVB zette de versleten 37 terzijde en bracht de bus ter opslag naar de ENHABO-garage te Zaandam.
Met ingang van de zomerdienst werden op 03-06-1986 de 21, 22 en 31 terzijde gesteld en opgeslagen op het terrein van de ENHABO.
In de week van 12-07-1986 werden ze, samen met de 37, overgebracht naar de nieuwe opslagplaats Garage Oost. Per 22-07-1986 ging ook de 24 terzijde.
Half september 1986 kwamen de 22 en 31 terug in dienst. De 24 werd in de week van 18-10-1986 opgeslagen in Garage Oost.
Per 01-12-1986 ging de 22 terzijde, enkele dagen later gevolgd door de 40. Eind december viel tevens het doek voor de 23, 28 en 33. Op 20-01-1987 werden de 27 en 32 terzijde gesteld en op 14-02-1987 de 41, 42 en 45, terwijl 21-02-1987 het einde betekende voor bus 34. In de week van 14-02-1987 werden de 32, 40-42 en 45 opgeslagen in Garage Oost. Per 01-03-1987 werden de 26, 29-31 en 39 terzijde gesteld. Tevens werd de 36 in afwachting van een remrevisie buiten dienst gesteld, welke niet meer zou volgen.
In de week van 07-03-1987 werden de 26, 29, 30, 33, 34 en 39 opgeslagen in Garage Oost.
In de tweede week van maart 1987 werd de 31 uitgeleend aan Jongensland in Amsterdam-Noord. Voor een vandalismebestrijdingsprogramma werd de bus aldaar gebruikt, waarbij hij geheel onder de graffiti kwam te zitten. In april 1987 kwam hij terug en ging terzijde.
In de week van 21-03-1987 werd de 25 terzijde gesteld en onttakeld voor sloop.
Op 11-05-1987 werden de 26, 29, 30 en 34 verscheept in Rotterdam naar Suriname, waar de bussen in de hoofdstad Paramaribo een tweede leven als scholierenvervoerders tegemoet gingen. Op 12-12-1987 gingen de 32 en 33 voor het scholierenvervoer eveneens naar Suriname.
Op 17-05-1987 werden de 21 en 23 tijdens het Open Huis in Garage West gebruikt om door de jeugd beschilderd te worden. Hierna gingen de bekladderde bussen weer terzijde.
Per 01-06-1987 werden de 35, 38 en 43 terzijde gesteld. In de week van 05-09-1987 kwamen ze weer in dienst, zij het dat ze op noodreserve werden geplaatst en daartoe alleen in het hoognodige geval werden ingezet.
In juli 1987 leverde de 37 beplating aan een RET-museumbus in Rotterdam.
Na een ochtendspitsrit op lijn 33 werd de 43 op 10-03-1988 uit de dienst gehaald en in onttakeling genomen.
Half september 1988 werden de 35 en 38 definitief terzijde gesteld. De bussen leverden hierna onderdelen voor de 17, die aan een monteur was verkocht. De laatste periode werd alleen de 35 nog gebruikt, daar de 38 te slecht was. In de zomerdienst stonden ze nog wel op reserve, maar werden niet meer gebruikt. De 38 reed op 29-02-1988 voor het laatst uit op lijn 34. Bij aanvang van zijn eerste rit in de Banne Buiksloot raakte de bus aan het beginpunt defect en werd uitgeruild.
De bus werd in Garage Noord in een hoekje weggeborgen en reed zijn wezenlijke laatste rit dus eigenlijk eerder en wel op 12-01-1988 op lijn 33.
De 35 werd eind november 1988 in Garage Noord magazijnbus.
| Aflevering | Aflevering | Indeling | Hainje- | |||||||||||
| Busnr. | door Hainje | aan het GVB | In Dienst | Op Lijn | Kenteken | Chassisnummer | Motornummer | Zit/Staanplaatsen | Gewicht | Ordernummer | Laatste inzet | Op Lijn | Afvoerdatum | Afvoer naar |
| 21 | 11-10-1971 | 08-11-1971 | 12-11-1971 | 19 | BJ-73-97 | 94180 | F17181 | 33/61 | 8870 kg | 228-92 | 02-06-1986 | 31 | 18-03-1988 | sloperij Onne van der Stadt, Zaandam |
| 22 | 18-10-1971 | 10-11-1971 | -11-1971 | HTM-lesbus | BJ-53-52 | 94010 | F17169 | 33/61 | 8870 kg | 228-93 | 28-11-1986 | 42 | 14-01-1987 | sloperij Onne van der Stadt, Zaandam |
| 23 | 18-10-1971 | 08-11-1971 | 12-11-1971 | BJ-53-73 | 93666 | F17164 | 33/61 | 8880 kg | 228-94 | 21-12-1986 | 38 | 18-03-1988 | sloperij Onne van der Stadt, Zaandam | |
| 24 | 18-10-1971 | 18-11-1971 | 23-11-1971 | BJ-53-51 | 94209 | F17189 | 33/61 | 8898 kg | 228-95 | 21-07-1986 | 35 | 09-12-1987 | sloperij Onne van der Stadt, Zaandam | |
| 25 | 25-10-1971 | 20-11-1971 | 26-11-1971 | 15 | BJ-81-87 | 94139 | F17170 | 33/60 | 8980 kg | 228-96 | 16-03-1987 | 47 | 24-03-1987 | sloperij Onne van der Stadt, Zaandam(datum overschrijving: 03-04-1987) |
| 26 | 25-10-1971 | 26-11-1971 | 01-12-1971 | 15 | BJ-81-89 | 94402 | F17212 | 33/60 | 8910 kg | 228-97 | 27-02-1987 | 32 | 11-05-1987 | Heer M. Harman, Paramaribo(Suriname) : geëxporteerd naar Suriname (november 1993 zonder kenteken buiten dienst aangetroffen) |
| 27 | 01-11-1971 | 14-12-1971 | 20-12-1971 | HTM-tramdienst 16 | DA-14-23 | 94494 | F17243 | 33/61 | 8890 kg | 228-98 | 19-01-1987 | 33 | 24-03-1987 | sloperij Onne van der Stadt, Zaandam |
| 28 | 01-11-1971 | 14-12-1971 | 19-12-1971 | HTM-tramdienst 16 | DA-13-76 | 94441 | F17222 | 33/61 | 8900 kg | 228-99 | 18-12-1986 | 35 | 24-03-1987 | sloperij Onne van der Stadt, Zaandam |
| 29 | 01-11-1971 | 14-12-1971 | 20-12-1971 | HTM-tramdienst 16 | DA-13-54 | 94562 | F17249 | 33/61 | 8900 kg | 228-100 | 26-02-1987 | 33 | 11-05-1987 | Heer M. Harman, Paramaribo(Suriname) : geëxporteerd naar Suriname |
| 30 | 08-11-1971 | 14-12-1971 | 19-12-1971 | HTM-tramdienst 16 | BV-28-30 | 94615 | F17264 | 33/61 | 8900 kg | 228-101 | 25-02-1987 | 33 | 11-05-1987 | Heer M. Harman, Paramaribo(Suriname) : geëxporteerd naar Suriname (november 1993 zonder kenteken buiten dienst aangetroffen) |
| 31 | 08-11-1971 | 14-12-1971 | 19-12-1971 | HTM-tramdienst 16 | BV-28-32 | 94749 | F17329 | 33/60 | 8900 kg | 228-102 | 27-02-1987 | 32 | 09-12-1987 | sloperij Onne van der Stadt, Zaandam |
| 32 | 08-11-1971 | 14-12-1971 | 20-12-1971 | HTM-tramdienst 16 | BV-28-31 | 94660 | F17273 | 33/61 | 8900 kg | 228-103 | 16-01-1987 | 34 | 12-12-1987 | geëxporteerd naar Suriname (via J. Tjon-a-Ten, financieel directeur GVB) : Heer M. Harman, Paramaribo(Suriname) met kenteken 16-28-AB |
| 33 | 12-11-1971 | 10-12-1971 | 20-12-1971 | HTM-tramdienst 16 | BV-38-58 | 94859 | F17342 | 33/61 | 8890 kg | 228-104 | 30-12-1986 | 35 | 12-12-1987 | geëxporteerd naar Suriname (via J. Tjon-a-Ten, financieel directeur GVB) : Heer M. Harman, Paramaribo(Suriname) met kenteken 24-04-AB |
| 34 | 12-11-1971 | 18-12-1971 | 23-12-1971 | BV-38-60 | 94970 | F17355 | 33/61 | 8860 kg | 228-105 | 20-02-1987 | 34 | 11-05-1987 | Heer M. Harman, Paramaribo(Suriname) : geëxporteerd naar Suriname (november 1993 zonder kenteken buiten dienst aangetroffen) | |
| 35 | 23-11-1971 | 11-01-1972 | 17-01-1972 | BV-69-05 | 95100 | F17409 | 33/61 | 8900 kg | 228-106 | 27-05-1988 | 36 | 30-06-1989 | sloperij Onne van der Stadt, Zaandam | |
| 36 | 23-11-1971 | 17-12-1971 | 24-12-1971 | 15 | BJ-74-04 | 95262 | F17437 | 33/61 | 8890 kg | 228-107 | 27-02-1987 | 38 | 18-03-1988 | sloperij Onne van der Stadt, Zaandam |
| 37 | 23-11-1971 | 27-12-1971 | 03-01-1972 | BV-69-08 | 95192 | F17417 | 33/61 | 8880 kg | 228-108 | 06-11-1985 | 09-11-1987 | sloperij Onne van der Stadt, Zaandam | ||
| 38 | 26-11-1971 | 20-12-1971 | 24-12-1971 | 15 | BV-72-91 | 95300 | F17490 | 33/61 | 8860 kg | 228-109 | 29-02-1988 | 34 | 12-10-1988 | sloperij Onne van der Stadt, Zaandam |
| 39 | 26-11-1971 | 28-12-1971 | 04-01-1972 | 15 | BV-72-92 | 95537 | F17499 | 33/61 | 8870 kg | 228-110 | 27-02-1987 | 31 | 04-06-1988 | sloperij Onne van der Stadt, Zaandam |
| 40 | 03-12-1971 | 30-12-1971 | 05-01-1972 | 18 | BJ-80-55 | 95551 | F17521 | 33/61 | 8910 kg | 228-111 | 03-12-1986 | 33 | 02-03-1988 | sloperij Onne van der Stadt, Zaandam |
| 41 | 03-12-1971 | 04-01-1972 | 12-01-1972 | 15 | BV-80-42 | 95588 | F17536 | 33/61 | 8910 kg | 228-112 | 11-02-1987 | 32 | 18-03-1988 | sloperij Onne van der Stadt, Zaandam |
| 42 | 13-12-1971 | 07-01-1972 | 18-01-1972 | BV-80-53 | 95616 | F17562 | 33/61 | 8900 kg | 228-113 | 13-02-1987 | 32 | 09-12-1987 | sloperij Onne van der Stadt, Zaandam | |
| 43 | 13-12-1971 | 10-01-1972 | 20-01-1972 | 15 | BV-10-29 | 95710 | F17576 | 33/61 | 8890 kg | 228-114 | 10-03-1988 | 33 | 18-03-1988 | sloperij Onne van der Stadt, Zaandam |
| 44 | 17-12-1971 | 14-01-1972 | 25-01-1972 | 15 | BV-10-37 | 95873 | F17674 | 33/61 | 8880 kg | 228-115 | 02-12-1983 | 38 | 05-01-1984 | sloperij Onne van der Stadt, Zaandam |
| 45 | 17-12-1971 | 18-01-1972 | 26-01-1972 | 15 | DF-25-42 | 95790 | F17610 | 33/61 | 8870 kg | 228-116 | 13-02-1987 | 32 | 09-12-1987 | sloperij Onne van der Stadt, Zaandam |


