Home > Autobus > Stadsbus > Series > Serie 40 (200-244)

Gemeentevervoerbedrijf Amsterdam - Serie 200-244

Serie: 200-224, 225-244
Type: Autobus
Aantal: 45 Stuks
Fabrikant 200-224: A.E.C. - Den Oudsten, Woerden
Fabrikant 225-244: A.E.C. - Verheul, Waddinxveen
Chassistype: AEC Regal Mark IV 9834 E
Motortype: 6-cilinder dieselmotor (11,3 liter), AEC A220
Bouwjaar: 1956/1957
Lengte: 10.980 mm (200-224), 11.000 mm (225-244)
Breedte: 2.500 mm
Hoogte: 3.150 mm (200-224), 3.100 mm (225-244)
Wielbasis: 5.950 mm
Vooroverhang: 2.086 mm
Achteroverhang: 2.964 mm
Motorvermogen: 130 pk (100 kW)
Ledig gewicht: 8.900 - 9.050 kg
Maximale gewicht: 9.675 kg
Versnellingsbak: AEC D176D (Patent Wilson Monocontrol)
Vooras: Kirkstall L218BX
Achteras: A.E.C. F231B
Stuurinrichting: AEC M176C met hydraulisch
servo-bediening
Vloerhoogte bij voordeur: 850 mm
Vloerhoogte bij middendeuren: 875 mm
Maximum snelheid: 64 km/u
Passagiersindeling: 32-63
Nieuwprijs: Hfl. 75.000,-

Vanwege capaciteitsproblemen werd de bouw van een deel van deze serie uitbesteed aan Den Oudsten en zn. in Woerden. De Den Oudsten-wagens werden geleverd tussen januari en april 1957 en kwamen in dienst vanaf februari 1957. De Verheul-wagens werden afgeleverd en in dienst gesteld in de periode febrauari en mei 1957.

Deze serie werd afgeleverd in de donkerblauw/grijze kleur met een enkelvoudige instapdeur. De reeks 200-224 was te herkennen aan de grotere achterruit.

Ze kwamen met grote vertraging in dienst (evenals de 'tikkers') omdat men feitelijk te veel bussen had aangeschaft. Daarom stonden de eerste jaren een groot aantal exemplaren op non-actief (belastingvrij). De wagens reden allen vanuit Garage West, waarbij op een gegeven moment de 201-204 geruime tijd als vaste wagens op Kringlijn K rond het Centraal Station dienstdeden.

In de jaren 1961-1965 werd de serie bij hun grote revisie voorzien van de nieuwe lichtblauw-turkooizen kleurstelling en kregen tevens stuurbekrachtiging.

Het streekvervoerbedrijf GTW (Gelderse Tramwegen) in Doetinchem zou half juni 1962 een tiental nieuwe lijndienstbussen van de fabriek geleverd krijgen, maar door omstandigheden werd die levering enkele maanden vertraagd. Aangezien de geplande omschakeling naar éénmansbediening(,omdat de conducteurs en conductrices versneld met pensioen moesten vanwege de hoge kosten) hierdoor spaak dreigde te lopen bij deze Gelderse busmaatschappij, werd rondvraag gedaan in het land. Maarse & Kroon in Aalsmeer leverde 2 bussen en het GVB te Amsterdam kon 5 bussen missen. Deze bussen kwamen begin juni 1962 naar Doetinchem, waar de Maarse & Kroon-wagens voor toerwerk werden gebruikt. Half augustus keerden deze al retour naar Aalsmeer. De Amsterdammers reden tot in de eerste dagen van september 1962 en vervulden dagelijks uitstekende diensten op lijn 14(Doetinchem - Baak - Zutphen), evenals op lijn 11(Doetinchem - Beek - Elten) en werden verder ook voor versterkingsritten gebruikt. Het personeel van de GTW werd op 04-06-1962 via een aanschrijving op de hoogte gebracht van de situatie, zodat men bij voorkomende vragen en opmerkingen het publiek op de juiste wijze over het hoe en waarom kon vertellen. De 5 uitgeleende GVB-bussen, de 210, 214, 216, 242 en 243, stonden in de GTW-administratie vermeld als 10, 14, 16, 42 en 43. Op de wagens bleven de GVB-nummers gehandhaafd. Aangezien het hier om stadsbussen ging, bedroeg de maximale snelheid ongeveer 56 km/uur, zodat ze op lijn 11 krap aan op tijd heen en weer konden rijden, waarbij het nodige vakmanschap van de bestuurder kwam kijken om "scherp" te rijden. Op de GVB-bussen in Geldersche dienst was een conducteur aanwezig. In de lijnfilmkast had men de tekst "Geldersche Tramwegen" geplaatst, terwijl de lijnbestemming met bordjes achter de voorruit werd aangegeven.

In 1967-1971 werden diverse bussen uit de serie deels of geheel voorzien van witte standaardcijfers (zie tabel).

In 1968 verhuisden de wagens 230-239 naar Garage Oost.

In 1969 werden de 213, 214, 217, 228 en 240 verkocht aan de NV. ENHABO te Landsmeer, die de bussen donkergeel/wit schilderde en omnummerde in resp. 88, 92, 89, 91 en 90, waarna de bussen indienst kwamen op de streekbuslijnen in het Zaanse vervoersgebied.

In de eerste helft van 1970 hebben enige bussen verhuurd als huurbus bij de ENHABO gereden. Dit waren de blauwe bussen 206(op 23-05-1970), 207
(op 12-05-1970), 215(op 22-05-1970), 225(van 23-02-1970 t/m 22-05-1970) en de 234(van 28-05-1970 t/m 03-06-1970).

Eind 1970 werden de 211, 215, 216, 218, 220-223, 232-239 en 241-244 verhuurd aan de NV. ENHABO te Landsmeer. Hiervan waren bij indienststelling de 216, 220, 221, 232, 234-238 en 241-244 reeds vergeeld met zwarte standaardcijfers. De rest was in eerste instantie nog blauw(data vergeling zie tabel), deze werden in 1971 alsnog vergeeld. De data van verhuur aan ENHABO zijn:

Op 29-03-1971 kwam de nog blauwe 239 terug van de ENHABO en weer bij het GVB in dienst. Op 08-07-1971 ging hij hernieuwd als huurbus naar de Landsmeerse vervoerder.

Na de afvoer en verhuur aan ENHABO bleven er nog 20 'monocontrols' (200-210, 212, 219, 224-227, 229-231) rijden voor dagdiensten op de Westlijnen 12 en 22 en spitsdiensten op de sneldiensten 45 en 47.

Met ingang van de zomerdienst 1971 werden de 201 en 203 terzijde gesteld. Eind 1971 gevolgd door de 202, 205 en de 207.

Eind 1971 werd gestart met het aanbrengen van 5 gele reflectoren aan beide zijkanten van de bussen.

In januari 1972 werd de 202 met behulp van onderdelen van de 207 opgeknapt en weer terug in dienst gesteld. Later werd ook de 205 weer opgeknapt en terug in dienst gesteld.

Eind februari 1972 werd de 226 terzijde gesteld. In 1972 werden de 201, 203, 207 en 226 afgevoerd.

In 1972 werd de gehele serie huurbussen bij de ENHABO (de 211, 215, 216, 218, 220-223, 232-239 en 241-244) alsnog overgedaan aan de Zaanse vervoersmaatschappij.

In de winterdienst 1973-1974 beschikte het GVB voor eigen diensten nog over 16 'monocontrols'. Hiervan reden er 6 uit West: de 208, 210, 212, 225, 227 en de 229 die in de ochtendspits op de lijnen 18, 19, 40, 42, 43, 45 en 47 reden. Op lijn 43 was de AEC die in de ochtendspits reed blanco ingefilmd omdat het lijnnummer 43 in de film ontbrak. Er werd daarom een geel bord vervaardigd dat aan de zg. lummelhaken werd bevestigd. Later werd de dienst vervangen door een luchtbus die overigens ook niet ingefilmd kon worden.

Speciaal voor lijn 37 gingen de laatste AEC's uit West begin 1974 naar de Enhabo. Vanwege de energiecrisis kwamen deze bussen te rijden op lijn 37 en lijn 1 naar Landsmeer.

De overige tien 10 'monocontrols' (200, 202, 204-206, 209, 219, 224, 230, 231) trokken naar Noord voor spitsdiensten op lijn 32 en 33. In mindere mate konden de AEC's ook op lijn 28, 29(ex-6), 31, 34, 35 en 39 worden aangetroffen.

Per 07-01-1974 werden de 208, 210, 212, 224, 225 en 227 verhuurd aan de N.V. ENHABO te Landsmeer voor de dienst op GVBA-lijn 37, welke door de ENHABO geëxploiteerd werd. De oliecrisis zorgde ervoor dat er een tekort aan busmaterieel ontstond, zodat de ENHABO er 6 bussen bij huurde.

De GVB-bustekorten werden opgevangen dmv. tientallen touringcars van de verschillende touroperators rond Amsterdam.
Op     -01-1974 kwam de 227 al weer terug. In de week van 24-02-1973, op     -02-1973 kwam de 208 met een defect terug. In de week van 10-03-1973 waren ook de 210, 212, 224 en 225 niet meer nodig en keerden op     -03-1974 terug naar het GVB. De dienst op lijn 37 werd weer opgenomen door de gele ENHABO-bussen.

In mei 1974 werden de 230 en 231 terzijde gesteld.

Na de komst van de CSA1's 93-110 ging de rest(de 204, 205, 208-210, 212, 219, 224 en 225) met ingang van de zomerdienst 1974 buiten dienst.

Toch verwachtte men nog 'monocontrols' nodig te hebben voor de winterdienst 1974-1975. Tien exemplaren (200, 202, 204, 208-210, 212, 219, 224 en 225) gingen op reserve, waarvan een aantal nog werd opgeknapt. De 208 had een defecte motor en kreeg die van de 205. Van de serie kwamen echter alleen de 200, 202, 206, 227 en 229 weer daadwerkelijk in dienst. Hoewel men zeer krap in het materieel zat (op 9 oktober 1974 reden de microbussen 577 en 579 op lijn 36) ging men vanaf begin oktober 1974 niet meer over tot de inzet van de 'monocontrols'. Alleen de 200 reed op 11 oktober 1974 op lijn 49 (Garage Oost) als wachtwagen in de ochtendspits vanuit garage Noord, waarna het definitief over was. De reden dat men de 'monocontrols' kon missen was dat men nog steeds een aantal tourbussen in dienst had.

Eind 1974 kwam de 111 als eerste nieuwe standaard aan waardoor het voor de 'monocontrols' definitief afgelopen was en de resterende exemplaren werden afgevoerd voor sloop. Op 19-09-1974 ging de 202 terzijde, waarna op 01-10-1974 de 206 en 209, waarna op
11-10-1974 de 227 als laatste terzijde werd gesteld.

Op 31-12-1974 werd met de 200 een afscheidsexcursie gereden, waarmee het tijdperk blauwe bussen in Amsterdam ten einde was gekomen.

Op 12-03-1975 gingen de 208 en 210 naar Edam voor het uitbouwen van de motor, bestemd voor woonboten, en kwamen aansluitend op 15-05-1975 in dienst als metrokeet voor OTIS-loften bij de aanleg van de OostWest-lijn van de Amsterdamse metro.

Op 07-04-1975 werd de 200 verkocht aan de Stichting M.U.S.A. (Museum Stad- en Streekautobussen Amsterdam), waar de wagen in het bestand werd opgenomen als museumbus.

Op 18-06-1977 werd OTIS-Liften-keet 210 buiten dienst geplaatst en op 30-06-1977 gesloopt bij sloperij Gerritse te Badhoevedorp.

OTIS-liften-keet 208 werd op 30-06-1977 buiten dienst geplaatst en op 12-02-1978 afgevoerd naar Badhoevedorp. Hier werd de voorkant verwijderd, waarna de bus op een grasveld naast sloperij Gerritse in gebruik werd genomen als schapenhok.

Op 20-11-1978 werd de werkwagen van de railbouwmaatschappij HABO uit Den Haag, de ex-227, overgedaan aan de MUSA. De MUSA plukte de bus voor onderdelen voor haar eigen museumbus 200 en de 244(ex-ENHABO,ex-GVBA), waarna de restanten op 12-01-1979 naar het CAB te Utrecht gingen.
Sloperij Tersteeg te Utrecht sloopte de bus op 15-01-1979.

De sloopklanten in Soest werden in 1982 gesloopt, tw.: 204 op 28 t/m 30-06-1982, 209 op 31-05 t/m 03-06-1982, 219 op 04 t/m 08-06-1982, 224 op 23 t/m
25-06-1982 en de 225 op 09 t/m 14-06-1982. De 212 werd pas in 1984 gesloopt tussen 03 en 06-07-1984.
De 202 werd in 1975 vanaf de sloperij meteen doorverkocht aan een particulier in Heemstede.

 

                 

Traminfo.nl © 2003-2015 | Contact  | Colofon | Disclaimer | Links