Home > Autobus > Stadsbus > Series > Serie 17 (11-14)

Gemeentetram Amsterdam - Serie 11-14

Serie: 11-14
Type: mini-autobus
Aantal: 4 Stuks
Fabrikant: Mercedes-Benz - Roosdorp en Lodewijkx
Chassistype:
Motortype: ?-cilinder oliemotor
Bouwjaar: 1930
Lengte: 5.420 mm
Breedte: 1.870 mm
Hoogte:
Wielbasis:
Motorvermogen:
Ledig gewicht: 2.738 en 2.916 kg
Maximale gewicht:
Versnellingsbak:
Passagiersindeling: 12-0
Nieuwprijs: Hfl. 5.400,-

In de loop van de jaren twintig waren de meeste voordien geannexeerde gebieden en de nieuwbouwwijken van Amsterdam door tram- en buslijnen ontsloten. Dit was echter niet steeds het geval met landelijke, dunbevolkte gebieden. De dorpen ten noorden van de bebouwde stad kenden vrijwel geen openbaar vervoer. Alleen de TNHT-stoomtramlijnen naar Purmerend en Edam reden langs Buiksloot en passeerden op enige afstand Zunderdorp. Schellingwoude kende een beperkte IJveerdienst. Schellingwoude, Durgerdam, Ransdorp, Holysloot en Zunderdorp waren overigens op eigen vervoermiddelen aangewezen (de juist ten noorden van Durgerdam/Holysloot gelegen kernen Uitdam en Zuiderwoude lagen niet op Amsterdams gebied en vielen dus buiten de bemoeienis van Amsterdam, ook op vervoersgebied, met als gevolg dat deze dorpen ook thans geen openbaar vervoer kennen).
De landelijke Amsterdammers wilden ook graag "ontsloten" worden, hetgeen geen eenvoudige zaak was, gezien de smalle wegen met ophaalbruggetjes die naar de dorpen voerden en deze onderling verbonden; sommige verbindingen bestonden (en bestaan nog) slechts uit paden voor voetgangers, fietsers en vee. Normaal autobusmaterieel was hiervoor dus niet geschikt. Speciale bussen, klein, niet slechts wegens de smalle wegen maar ook in verband met het verwachte geringe vervoer, moesten dus aangeschaft worden. Aan verschillende fabrikanten werden aanbiedingen gevraagd voor vier lichte omnibuschassis, waarna Mercedes-Benz als winnaar uit de bus kwam. De carrosserie zou geleverd worden door Roosdorp & Lodewijckx; hierin was plaats voor 12 zittende passagiers. De autobussen werden genummerd 11-14, waartoe de drie-asser 14 in 17 moest worden vernummerd.

Op 9 oktober 1930 werd de nieuwe lijn M geopend. Vanaf Nieuwendam werd toen gereden zowel naar Durgerdam (een Zuiderzeedorp) als naar Zunderdorp. Tussen Nieuwendam en de stad voer een IJveer. Voor de dienst waren 2 bussen nodig, welke ieder dagelijks 2 slagen maakten in de ochtendspits en in de middagspits, waarbij staanplaatsen in deze busjes niet waren toegestaan. Een maand later, op 9 november 1930, werd ook een busdienst ingesteld van Nieuwendam naar Ransdorp, vanwaar in ongeveer een half uur Holysloot te voet bereikt kon worden. Op dezelfde tijd vertrokken dan twee bussen naar Durgerdam en naar Ransdorp, na terugkeer maakte één daarvan een rit naar Zunderdorp.

Veel plezier hebben de dorpelingen niet aan deze buslijn beleefd; Het vervoer was zeer miniem en er werd dan ook zwaar verlies geleden, zodat deze tijdens de crisisjaren op 21-02-1932 weer werd opgeheven. Hiermee zou nu weer 30 jaar rust terugkeren in Landelijk Noord, alvorens de Streekvervoerder ENHABO met lijn 5 en het GVB met lijn 31 zouden terugkomen.

De Gemeentetram bezat dus in 1932 4 kleine busjes, die niet op andere lijnen konden worden gebruikt. Vanaf 28 juli 1932 werden de 13 en 14 tijdelijk gebruikt voor vervoer van personeel van de Gemeente Waterleiding.

De 11 werd in juni 1932 in dienst genomen als geldwagen 13 en opgenomen in de vrachtwagen-nummering.

De 13 en 14 werden in oktober 1932 eveneens in gebruik gesteld voor de geldophaaldienst(onder hun eigen bus-nummering). Deze bussen werden ook ingezet op de op 6 oktober 1932 ingestelde speciale buslijn naar de Hembrug, athans gedurende de eerste dagen van het bestaan van deze lijn.

De 12 tenslotte werd in december 1932 ingericht voor de geldophaaldienst.

Daar de geldwagens voorheen behoorden tot het dienstwagenpark (waarin oa. ook de directie- en instructie-auto's genummerd waren), werden de autobussen 12, 13 en 14 per 1 januari 1933 vernummerd tot dienstwagen 2, 3 en 4; de geldwagen 13 kreeg toen het dienstwagennummer 1 toebedeeld(met als gevolg dat de FIAT-dienstauto 3 toen vernummerd werd in 13).

Vier geldwagens waren echter te veel van het goede. Daar meer behoefte bestond aan een vrachtwagen, werd dienstwagen 4(ex-bus 14) in oktober 1933 als zodanig omgebouwd, waardoor de wagen als vrachtwagen 30 verder door het leven zou gaan. Dienstwagen 2(ex-bus 12) werd in december 1934 omgebouwd tot storingswagen 31. Aan zo'n wagen was behoefte ontstaan teneinde snel problemen bij de tram en bus op de baan te kunnen oplossen (de 31 is dus ook opgenomen in de vrachtwagen-nummering).

Over waren toen dus nog de dienst/geldwagens 1 en 3(ex-bus 11 en 13). In januari 1937 werd de 3 omgebouwd tot vrachtwagen met open laadbak 9. De 1 bleef als zodanig behouden, doch werd in april 1940 ook ondergebracht in het vrachtwagenpark en wel als nummer 16.

Op 30 juni 1944 ontving het GVB het bericht dat vrachtwagen 30 in beslag was genomen door de bezetter. In juli werd meegedeeld dat de 30 niet gekocht werd(waarschijnlijk te oud en versleten).

De drie echte vrachtwagens, dus de 9, 30 en 31 werden gezamenlijk op 2 augustus 1946 afgevoerd en verkocht aan Hogenes in Amsterdam.

De 16 deed nog enige tijd in de naoorlogse jaren dienst (in de oude vorm en de vertrouwde blauwe kleur) om tenslotte in juni 1948 verkocht te worden.

                 

Traminfo.nl © 2003-2015 | Contact  | Colofon | Disclaimer | Links