Home > Autobus > Stadsbus > Series > Serie 13 (103-110)

Gemeentetram Amsterdam - Serie 103-110

Serie: 103-110
Type: Autobus
Aantal: 8 Stuks
Fabrikant: Magirus-Deutz A.G. / Kromhout, Amsterdam
(via Geesink, Weesp) - Werkspoor, Zuilen
Chassistype: M 1007
Motortype: 6-cilinder benzinemotor, Kromhout(t/m 1936)
Motortype: 4-cilinder dieselmotor, Kromhout 4LW (vanaf 1936)
Bouwjaar: 1928
Lengte:
Breedte:
Hoogte:
Wielbasis:
Motorvermogen: 68 pk (bij 1.700 toeren)
Ledig gewicht: 6.040 kg
Maximale gewicht:
Versnellingsbak:
Passagiersindeling: 34-4
Nieuwprijs: Hfl. 16.850,-

Ter vervanging van de normale bussen op lijn B en de grote bussen op lijn C werd in december 1927 aan de gemeente verzocht tot de aanschaf van wederom nieuw materieel.

Vanaf 1922 waren er geen speciale omnibuschassis, gebruikt werden vrachtwagen-chassis, welke vrij hoog zijn en uiterlijk zijn zij lelijk. Tevens was de laatste jaren de vloerhoogte 68 cm, die bij de toenmalige stand der techniek bezwaarlijk veel lager was aan te brengen. Inmiddels waren er autobuschassis van 6 meter lengte op de markt gekomen met een carrosserie van staal. De banken waren voorzien van leder, hetgeen uit hygiënisch oogpunt het meest aanbevelenswaardig was.
Van verschillende kanten bestond er bezwaar tegen de toenmalige kleur, waardoor nu grijs als kleur werd overwogen.

Op 1 juni 1928 gaven B&W goedkeuring tot de bestelling van 10 Brockway-bussen (de serie 93-102) en 8 Magirus-bussen (de serie 103-110). Dit werden de eerste wagens van het nieuwe standaardtype, waarbij de Magirus het beste ging voldoen en ook een prettiger aandoend uiterlijk hadden, zodat vele daarvan zouden volgen. Op dit serieblad wordt deze serie Magirus-bussen beschreven.
De 8 Magirus-bussen kostten fl. 10.650,- per stuk per chassis en fl. 6.200,- per carrosserie. Deze serie was voorzien van een Kromhout-6-cylinder oliemotor.

In 1935 werd de plaatsindeling gewijzigd tot 32-12.

Alle bestaande autobussen bezaten begin 1933 nog een benzinemotor. Daar inmiddels een efficiënte dieselmotor ontwikkeld was, wilde de Gemeentetram hiermee graag een proef nemen, zodat een aantal wagens uit de serie 24-34(serieblad 15) diverse proefmotoren kregen ingebouwd. Hieruit kwam de Kromhout Gardner-motor als beste te voorschijn, zodat meerdere bussen hiermee werden uitgerust. In 1936 werden de 103-110 hiertoe omgebouwd en voorzien van een dieselmotor van dit fabrikaat. De motoren waren gebouwd door Kromhout en het betrof een 4 cylinder motor van het type 4LW met 68 pk(bij 1700 toeren).

Vanwege de grote reserve aan autobussen reden in 1940 alle bussen uit deze serie in het geheel niet en stonden opgelegd.

Vanaf 25 juni 1941 moesten de Magirus bussen 103-107 ter beschikking staan van de Duitse Veldpost, zij werden "sichergestellt", zoals dat genoemd werd.

Door de Duitse Wehrmacht werd in juli 1942 een groot aantal autobussen gevorderd: 30 stuks. Dit betekende nog niet dat deze wagens meteen voortdurend bij de bezetter bleven; dat zou pas in een later stadium gebeuren. Het betrof in hoofdzaak Magiruswagens, waaronder deze hele serie 103-110. De daadwerkelijke data van transport lagen veelvuldig later. Zo werd op 8 februari 1943 de 108 overgebracht naar de Waffen SS Panzerjäger in Ede, terwijl op 11 juni 1943 de 110 was toegewezen aan het Ersatz Panzer Jäger Ausbildungs-Abteil 2.
Een deel van de bussen waren weer teruggekomen, waaronder deze 108 en 110, zodat op 16 augustus 1943 de 109 en 110 naar Hilversum geleverd werden. Op 04-09-1943 vertrok de 108 weer naar Ede en gingen de 103-107 naar Breda.
De Panzerjäger berichtte op 07-10-1943 dat de Hilversumse bussen op genoemde datum, 16 augustus, verkocht waren.

Hoewel het GVB begin 1945 niet meer over bussen beschikte, kon men nog wel GVB-bussen tegenkomen, namelijk gevorderde wagens. Zo werd de gecamoufleerde 107 op 9 januari gezien op de Weteringschans en op 5 maart weer, terwijl de gecamoufleerde bus 103 op 28 februari door de stad reed.

Na de capitulatie van de Duitsers op 5 mei 1945 werden langzamerhand diverse oude GVB-bussen teruggevonden en werd aan de hiervoor bedoelde instanties verzocht dit materieel terug te krijgen, omdat bedrijven dit niet zelf mochten doen. Zo bleek de 107 zich te bevinden in de Eclips-garage bij de RAI. Er bleek dat in dumps in Rotterdam, Den Haag en Amsterdam de bussen 104-107 aanwezig waren; hier was ook geweest de 103, die door de Duitsers tot vrachtwagen was omgebouwd en vanuit de dump in Rotterdam was vrijgegeven. De bussen kwamen in juli 1945 terug naar het GVB, waarbij de 106 echter gelijk werd gevorderd door de Militaire Commoissaris van de Provincie Noord-Holland ter bate van mijnwerkersvervoer in Limburg. Deze 106, die gevorderd door de Duitsers, nog niet bij het GVB was teruggekeerd, moest op 9 juli van Houtrust in Den Haag opgehaald worden en werd die dag vrijgegeven aan het GVB meteen naar Limburg overgebracht.

De door de Duitsers tot vrachtwagen omgebouwde 103 werd door het GVB verder als zodanig aangepast en in juli in gebruik genomen als vrachtwagen nr. 10.

In 1946 werd de teruggekeerde 107 wegens zijn slechte toestand op 1 maart gesloopt, terwijl de bij de Staatsmijnen rijdende 106 op 31-01-1946 terugkeerde. In 1946 kwamen de dieselbussen 104-106 weer in dienst en deden dienst op de lijnen G en H.

Op 2 mei 1946 berichtte de Commissaris Generaal Duitsland, dat 3 Magirus bussen die zich bevonden bij de firma Autodank in Hannover(Deutschland) zijn vrijgegeven. Dit betrof onder andere bus 110 uit deze serie, waarna het GVB echter afzag van repatriering. De 108-110 die niet meer terugkeerden werden in 1945 als verlies uit het bestand afgevoerd.

In 1946 werden bij een aantal bussen vanwege gebrek aan glas één of meerdere ruiten vervangen door houtvezelplaat. Uit deze serie betrof dit bus 104, die dit zelfs tot zijn afvoer behield.

De tot vrachtauto-10 omgebouwde 103 werd op 27-10-1947 verkocht voor fl. 2000,-.

In 1949 werden de resterende 104-106 buiten dienst gesteld door de komst van nieuw materieel. Als laatste Magirus reed eind juli de 105 zijn laatste ritjes op lijn 19. De 104 was al in 1948 uit de dienst gehaald.

In augustus 1949 werden de bussen 104-106 verkocht aan autosloperij 't Centrum aan het Teerplein(huidige Haarlemmer Houttuinen) te Amsterdam.

                 

Traminfo.nl © 2003-2015 | Contact  | Colofon | Disclaimer | Links